Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sebze ve meyve ticaretiyle ilgili olarak 2012 yılında yürürlüğe giren Hal Kanunu’nda kapsamlı bir değişikliğe gidildiğini açıklandı. Hazırlanan kanun taslağının TBMM’deki AK Parti grubuna sunulduğunu belirten Bolat, yeni düzenlemenin üretici birlikleri ve kooperatiflerinin hallerde ve pazarlarda daha aktif rol almasını amaçladığını vurguladı.
Bakan Bolat, kendi halini kurmak isteyen üretici örgütlerine bedelsiz Hazine arazisi tahsis edileceğini, ayrıca vergi ve rüsum muafiyetleri ile nakdi desteklerin sağlanacağını bildirdi.
HAL KANUNU TASLAĞINDA ÖNE ÇIKAN BAŞLIKLAR
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na sunulan kanun taslağında yer alan başlıca maddeler şu şekilde sıralandı:
Satış Yeri Oranı Artırılıyor: Semt pazarlarında ve toptancı hallerinde üreticilere ile üretici örgütlerine ayrılan yüzde 20'lik alan oranının yüzde 30'a çıkarılması için Ticaret Bakanlığına yetki verilecek.
Vergi Muafiyeti ve Doğrudan Satış: Üretici örgütleri üzerinden pazarlanan zirai ürün bedellerinden alınan gelir vergisi stopajı kaldırılacak. Üretici örgütleri üyelerinin ürünlerinin satışına doğrudan aracılık edebilecek.
Ticarette Yeni Kurallar ve Cezalar: Komisyoncudan komisyoncuya ve aynı hal içinde tüccardan tüccara mal satışı ve devri yasaklanacak. Piyasa bozucu eylemlerde ceza verme yetkisi belediyelerden alınarak Ticaret Bakanlığına devredilecek ve ceza miktarları artırılacak.
Destek Kısıtlaması: Stokçuluk gibi eylemlerden ceza alan işletmeler, 3 yıl süreyle kamu kurumlarının ayni ve nakdi desteklerinden yararlandırılmayacak.
Ödeme ve Kayıt Zorunluluğu: Sebze ve meyve ticaretinde tüm aktörler için ödeme süreleri belirlenecek ve ürün bedellerinin bankalar üzerinden ödenmesi zorunlu kılınacak. Hal dışı ticarette teminat ve yetki belgesi şartı getirilecek.
Perakendecilere Alım Kriteri: Belirlenecek nitelikteki perakendecilerin sattığı ürünlerin yüzde 20'ye kadar olan kısmını doğrudan üretici veya üretici örgütlerinden satın alması zorunlu tutulabilecek.
2026 DENETİM VERİLERİ VE 2027 İHRACAT DESTEKLERİ
Sunumda bakanlığın denetim ve ihracat rakamlarına da değinen Bakan Bolat, 2026 yılı içerisinde gıda, otomotiv, market, emlak ve kuyumculuk sektörlerinde fahiş fiyat ile stokçuluğu önlemek amacıyla 81 ilde 401 bin 500 işletmede 48 milyondan fazla ürünün denetlendiğini aktardı.
Bolat, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar lira kaynak ayrıldığını bildirdi. Türk Eximbank’ın bu yıl sağladığı finansman desteğinin 59 milyar doları aşacağını, Türk Ticaret Bankası’nın finansmanının ise yıl sonuna kadar 110 milyar liraya ulaştırılacağını ifade etti.
