Suudi Arabistan, Çin’in öncülük ettiği ve merkez bankası dijital para birimleriyle sınır ötesi ödemelerin doğrudan yapılmasını hedefleyen mBridge platformundan ayrıldı. Financial Times’ın haberine göre Suudi Arabistan, projeye 2024’te aktif katılımcı olarak dahil olmuştu. Platformda Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri de yer aldı. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ise projeden Ekim 2024’te çekildi.
DOLAR VE SWIFT’E ALTERNATİF OLARAK GÖRÜLÜYOR
mBridge, blockchain tabanlı bir altyapıyla merkez bankalarının kendi dijital para birimlerini kullanarak birbirleriyle doğrudan işlem yapmasını amaçlıyor. Sistem, sınır ötesi ödemelerde aracı banka sayısını azaltarak işlem süresini ve maliyetleri düşürmeyi hedefliyor. Aynı zamanda döviz işlemlerinde doların aracı para birimi olarak kullanımını azaltma potansiyeli taşıyor.
Bu özelliği nedeniyle proje ABD’de yakından izleniyor. Washington’da mBridge’in, dolar ağırlıklı geleneksel ödeme altyapıları ve yaptırım mekanizmalarının çevresinden dolaşmak için kullanılabileceğine ilişkin kaygılar dile getiriliyor.
SUUDİ ARABİSTAN: PLANLANDIĞI GİBİ TAMAMLADIK
Suudi Arabistan Merkez Bankası SAMA, Financial Times’a yaptığı açıklamada projeye ilk olarak 2023’te BIS çatısı altında gözlemci olarak dahil olduğunu belirtti. Banka, 2024’te platformun temel sürümünün geliştirilmesi ve “proof of concept” çalışmalarına katıldığını, bu sürecin 13 Mayıs 2025’te tamamlandığını açıkladı.
SAMA, “Planlandığı gibi mBridge proof of concept çalışmasını başarıyla tamamladık. Bu aşamanın ardından artık mBridge’in katılımcı üyesi değiliz” açıklamasını yaptı.
Kararın ABD baskısıyla alınıp alınmadığına ilişkin soruya ise konuya yakın bir kaynak, Suudi Arabistan’ın başından itibaren sınırlı bir katılım gösterdiğini ve karardan daha geniş siyasi sonuçlar çıkarmanın doğru olmayacağını söyledi.
Financial Times’a konuşan başka bir kaynak ise SAMA’nın projede kamuoyu önünde görünür biçimde yer almak istemediğini, buna karşın temaslarını daha düşük profilde sürdürdüğünü belirtti.
BIS DE PROJEDEN AYRILMIŞTI
Uluslararası Ödemeler Bankası da mBridge’den Ekim 2024’te çekilmişti. Financial Times daha önce Washington’ın BIS üzerinde projeden ayrılması yönünde baskı kurduğunu yazmıştı. Dönemin BIS Genel Müdürü Agustín Carstens ise ayrılığın siyasi nedenlerle gerçekleştiği iddiasını reddetmiş ve projenin merkez bankası ortaklarına devredildiğini söylemişti.
TRUMP’TAN DOLAR ALTERNATİFLERİNE TARİFE TEHDİDİ
ABD Başkanı Donald Trump da BRICS ülkelerini doların yerine geçebilecek alternatif ödeme sistemleri geliştirmeleri halinde yüzde 100 gümrük tarifesi uygulamakla tehdit etmişti.
Cornell Üniversitesi’nden Prof. Eswar Prasad, Financial Times’a yaptığı değerlendirmede, ABD’nin birçok müttefikinin bu tür sistemleri ekonomik açıdan faydalı gördüğünü ancak doların rolünün azalması ve Çin yuanının uluslararası finans sistemindeki ağırlığının artması konusunda Washington’dan gelebilecek tepkilere karşı hassas davrandığını söyledi.
mBridge’in ticari kullanıma açılmasına yönelik çalışmalar sürerken, Makao Para Otoritesi de bu yıl platforma katıldı ve sistemi haziran ayında devreye aldı.
