Orta Doğu'daki savaş, küresel enerji ve döviz piyasalarını sarsarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Türk Lirası'nı korumak için perde arkasında yürüttüğü devasa finansal operasyonun detayları ortaya çıktı.
Bloomberg'in, konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerini açıklamak istemeyen döviz piyasası işlemcilerine (trader) dayandırdığı özel haberine göre, Türkiye savaşın başladığı geçen cumartesi gününden bu yana kurdaki dalgalanmayı önlemek için döviz rezervlerinden yaklaşık 12 milyar dolarlık satış gerçekleştirdi.
MÜDAHALENİN DETAYLARI: SATIŞLAR PERŞEMBE GÜNÜ DURDU
Haberde aktarılan detaylara göre operasyon şu şekilde gelişti: Merkez Bankası pazartesi günü piyasalar açılmadan önce likidite koşullarını sıkılaştırdı. İşlemler başladığında ise kreditörler (bankalar) piyasadaki dalgalanmayı (volatiliteyi) caydırmak amacıyla yoğun bir şekilde dolar satışı gerçekleştirdi.
Hafta boyunca kademeli olarak azalan dolar satışlarının, perşembe günü itibarıyla tamamen durduğu gözlemlendi. Harcanan 12 milyar dolarlık tutar, TCMB'nin net döviz rezervlerinin yaklaşık yüzde 15'ine denk geliyor. Merkez Bankası'nın bankalarla olan swap limitleri hariç tutulduğunda net döviz rezervleri geçen cuma itibarıyla 78.4 milyar dolar seviyesindeydi. (Altın rezervleriyle birlikte kasada toplam 200 milyar dolar bulunuyor).
LİRA DİRENİYOR: GELİŞEN PİYASALARIN EN İYİSİ
Bu yüklü müdahalenin bir sonucu olarak Türk Lirası, savaş ortamında gelişmekte olan piyasa (EM) para birimlerinin çoğu çakılırken sakin kalmayı başardı. Dolar karşısında sadece yüzde 0,1'lik bir düşüş yaşayan Lira, bu hafta gelişmekte olan piyasalar arasında en iyi performans gösteren para birimlerinden biri oldu. Bloomberg'e göre Türk politika yapıcılar, işletmelere ve yatırımcılara öngörülebilirlik sağlamak amacıyla liranın "kademeli" bir şekilde değer kaybetmesini yönetiyor.
DEV BANKALARDAN UYARILAR: "ÇIKIŞ KAPISI ÇOK DAR"
Bloomberg'in haberinde görüşlerine yer verilen uluslararası yatırım bankalarının üst düzey analistleri, mevcut stratejinin ne kadar süreceği konusunda savaşın takvimine işaret ediyor:
JPMorgan Chase & Co.: Gelişmekte Olan Piyasalar Ülke Stratejisi Başkanı Nick Eisinger, "Şu an için bunun sürdürülebilir bir politika olduğunu düşünüyoruz. Bunu yapmaya devam edebilmek için makul miktarda cephaneleri var. Ancak İran'da olup bitenlerin ne kadar süreceğinin bu kadar önemli olmasının nedeni de açıkça bu." Eisinger'e göre, eğer riskli ortam bir iki hafta daha sürerse ortalık yatışabilir; aksi takdirde küresel risk varlıkları için beklentiler "çok daha zor" hale gelecek.
Goldman Sachs: Kamakshya Trivedi liderliğindeki analistler, yayımladıkları notta TL'deki hareketlerin şimdilik kontrol altına alındığını belirterek, "Merkez Bankası şimdilik devam edebilecek kadar büyük rezervlere sahip, ancak şokların devam etmesi halinde bu duruş daha az sürdürülebilir hale gelebilir" değerlendirmesinde bulundu.
DoubleLine Group LP: Portföy Yöneticisi Bill Campbell ise Türkiye'nin jeopolitik şoklara karşı kırılganlığına dikkat çekerek Türk tahvillerinde "düşük ağırlık (underweight)" pozisyonunda olduklarını açıkladı ve şu uyarıyı yaptı: "Piyasa hissiyatı (duyarlılık) tersine dönerse, bu durum yatırımcılar için çok dar bir çıkış kapısı (küçük bir acil çıkış) anlamına gelebilir."
NİSAN 2025'TEKİ 50 MİLYAR DOLARLIK MÜDAHALEYİ HATIRLATTI
Bloomberg makalesi, NATO üyesi olan Türkiye'nin İran'a olan coğrafi yakınlığına ve savaşın başından bu yana ham petrol fiyatlarındaki yüzde 16'lık sıçramaya (enerji ithalatı bağımlılığı) dikkat çekiyor.
Ayrıca haberde, bu hafta yapılan 12 milyar dolarlık müdahalenin, geçen Nisan ayında (2025) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun hapse atılmasının ardından piyasaları sakinleştirmek için harcanan 50 milyar dolarlık rekor rezerv satışından ve faiz artırımlarından daha küçük çaplı olduğu hatırlatıldı. (Merkez Bankası, söz konusu döviz politikası hakkında Bloomberg'e yorum yapmaktan kaçındı).
