Libya'nın Trablus merkezli en yüksek dini otoritesi olan Libya Müftülüğü Fetva Dairesi, Müslümanların Nike logosu taşıyan giysileri satın almasını, satmasını veya giymesini yasaklayan bir karar çıkardı. Dini kurum gerekçe olarak, ABD merkezli spor giyim devinin adını Yunan zafer tanrıçasından almasını ve şirketin ünlü ambleminin de bu tanrıçanın kanatlarından esinlenmiş olmasını ileri sürdü.
Kurum, bu logoyu taşıyan kıyafetleri giymenin "çok tanrıcılıkla" veya birden fazla tanrıya tapınmayla ilişkilendirilen sembollerin tanıtımını yapmaktan farksız olduğunu belirtti.
Libya, antik dönemden kalan ve aynı adı taşıyan Yunan tanrıçasının heykelinin de bulunduğu tarihi Kirene kentine ev sahipliği yapıyor.
İSRAİL'E DESTEK VEREN ŞİRKETLERE BOYKOT ÇAĞRISI
Fetva Dairesi ayrıca Nike şirketini İsrail'i desteklemekle suçlayarak bu ülkeye destek veren firmaların boykot edilmesini istedi. Müftülük, Araştırma ve Şeriat Çalışmaları Konseyi'nin 5 Kasım 2023 tarihinde yayımladığı ve İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırım operasyonları sırasında Müslümanları İsrail'e destek verdiği değerlendirilen Batılı şirketleri boykot etmeye çağıran açıklamasına atıfta bulundu. Fetva, Libya Başmüftüsü Sadık el-Geryani tarafından onaylandı.
Trablus merkezli Fetva Dairesi, Libya'nın batısında faaliyet gösteren etkili bir dini kurum niteliği taşıyor. Dini otoritenin aldığı kararlar toplum üzerinde önemli bir sosyal nüfuza sahip olsa da, bu kararlar hükümet emri veya yasal olarak zorunlu yaptırım anlamı taşımıyor.
DÖRT YAPRAKLI YONCAYI HRİSTİYAN ADETİ OLDUĞU İÇİN YASAKLAMIŞTI
Müftülük geçen yıl da Fransız lüks mücevher markası Van Cleef & Arpels'in logosunu taşıyan takı ve saatlerin takılmasını yasaklayan bir karar almıştı. Fetva Dairesi, markanın dört yapraklı yonca tasarımının Hristiyan inançlarıyla ve şans arayışıyla ilişkili olduğunu, bu durumun da İslami öğretilerle çeliştiğini ifade etmişti.
DEVLET YASAĞI VE YAPTIRIMI BULUNMUYOR
Yayımlanan son fetva, Nike ürünlerine yönelik resmi bir devlet yasağı veya bu ürünleri satın almaya ya da giymeye devam eden kişiler için bir ceza öngörmüyor.
Sosyal medyada karara verilen tepkiler ise farklılık gösterdi. Bazı kullanıcılar kararı memnuniyetle karşılarken, bazıları ise kararın önemini sorgulayarak durumu ironik bulduklarını ya da daha acil sorunlardan dikkatleri başka yöne çekme çabası olarak değerlendirdi.
LİBYA'DA DİNİ MUHAFAZAKARLIK TARTIŞMALARI
Karar, Libya'daki toplumsal yaşamda dini muhafazakarlığın yükselişine ilişkin daha geniş tartışmaların yaşandığı bir dönemde geldi.
2025 yılında Libya'nın doğusundaki yetkililer, bazı şarkı sözlerinin ve gösterilerin genel ahlakı ve İslami değerleri ihlal ettiği gerekçesiyle rap müziğe, tiyatroya ve dans gösterilerine kısıtlamalar getirildiğini duyurmuştu. Bu önlemler daha sonra Libya'nın batısına da yayıldı. Fetva Dairesi daha önce de müziğe karşı dini kararlar almıştı, ancak kurumun gösterilere getirilen kısıtlamalara doğrudan dahil olduğuna dair net bir kanıt bulunmuyor.
Nike firmasının Libya'da resmi bir mağazası bulunmuyor, ancak marka ürünleri yerel spor giyim satıcıları aracılığıyla temin edilebiliyor. Nike ve Adidas gibi spor giyim markaları Kuzey Afrika genelinde oldukça popüler bir konumda yer alıyor. Bölgedeki diğer ülkelerde olduğu gibi Libya'da da popüler spor giyim markalarının sahte ürünleri yerel pazarlarda satılıyor.
