İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, ABD ile İran arasında Cenevre’de başlaması beklenen yeni diplomasi sürecini durma noktasına getirdi. İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını gerekçe göstererek Cenevre’ye müzakere heyeti göndermeyeceğini duyurdu. Tahran’ın bu kararı, ABD ile İran arasında yürütülmesi planlanan ve 60 günlük takvime bağlanan görüşmelerin fiilen askıya alınması anlamına geldi.
Gelişmenin ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de Cenevre’ye yapacağı planlanan ziyareti iptal ettiği bildirildi.
CENEVRE GÖRÜŞMELERİ BAŞLAMADAN KRİZE GİRDİ
ABD ile İran arasında yürütülen temasların Cenevre’de teknik görüşmelerle devam etmesi bekleniyordu. Planlanan temaslarda, taraflar arasında varılan ön mutabakatın uygulanması ve 60 günlük diplomatik takvimin ayrıntılarının ele alınması öngörülüyordu.
Ancak İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları, görüşmelerin daha başlamadan askıya alınmasına yol açtı. İran tarafı, Lübnan’daki saldırıların diplomatik sürecin ruhuna aykırı olduğunu belirterek Cenevre’ye heyet göndermeme kararı aldı.
Bunun üzerine Washington cephesinde de program değişti. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre’ye giderek İranlı yetkililerle temaslarda bulunması beklenirken, bu planın iptal edildiği açıklandı.
DİPLOMASİ TRAFİĞİNE İSRAİL GÖLGESİ
Cenevre’de yapılması beklenen görüşmeler, bölgedeki gerilimi düşürme ve ABD-İran hattında yeni bir diplomatik zemin oluşturma çabalarının parçası olarak görülüyordu.
Ancak İsrail’in Lübnan’daki saldırıları, İran’ın sürece katılımını tartışmalı hale getirdi. Tahran, Lübnan’daki gelişmelerin görmezden gelinemeyeceğini savunurken, Washington tarafı görüşmelerin yeniden başlaması için kapının açık olduğunu belirtti.
Böylece ABD ile İran arasında savaş sonrası diplomatik sürecin en kritik başlıklarından biri olarak görülen Cenevre görüşmeleri, İsrail’in Lübnan saldırılarının ardından belirsizliğe sürüklendi.
60 GÜNLÜK SÜREÇ BELİRSİZLİĞE GİRDİ
Taraflar arasında daha önce üzerinde durulan 60 günlük takvim, daha kapsamlı bir anlaşmaya zemin hazırlanması amacı taşıyordu. Ancak İran’ın Cenevre’ye heyet göndermemesi ve Vance’in ziyaretini iptal etmesi, bu takvimin nasıl işleyeceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Diplomatik kaynaklar, teknik görüşmelerin ilerleyen günlerde yeniden planlanabileceğini belirtse de İsrail’in Lübnan’daki saldırılarının sürmesi halinde sürecin daha da zorlaşabileceğine dikkat çekiyor.
Son gelişme, bölgede kırılgan şekilde ilerleyen diplomasi trafiğinin İsrail’in Lübnan’daki askeri hamleleri nedeniyle yeniden ciddi bir sınavla karşı karşıya kaldığını gösterdi.
