Türkiye’nin İstanbul’da düzenlenen savunma fuarında tanıttığı yeni uzun menzilli balistik füze sistemi Yıldırımhan, uluslararası basında geniş yankı uyandırdı. Financial Times’ın haberine göre, 18 metre uzunluğundaki füzenin 6 bin kilometre menzile, 3 bin kilogram savaş başlığı taşıma kapasitesine ve ses hızının 25 katına ulaşabilecek hıza sahip olduğu duyuruldu.
Bu özellikler, kâğıt üzerinde Türkiye’yi kıtalararası balistik füze geliştirme kapasitesine sahip sınırlı sayıdaki ülke arasına yaklaştırıyor. Ancak tanıtımın ardından hem füzenin gerçek kabiliyetleri hem de kullanılan yapay zekâ destekli video tartışma konusu oldu.
YAPAY ZEKÂ VİDEOSUNDA ABD HEDEFLERİ TARTIŞMASI
Habere göre, Yıldırımhan için hazırlanan tanıtım videosunda füzenin nükleer tesisleri ve bazı stratejik hedefleri vurduğu görülürken, bu hedeflerin ABD’deymiş gibi algılanması dikkat çekti.
Bu durum, Türkiye’nin NATO müttefiki ABD’ye yönelik bir mesaj verip vermediği sorusunu gündeme taşıdı. Ancak haberde, füzenin resmen açıklanan 6 bin kilometrelik menzilinin Amerika kıtasına ulaşmak için yeterli olmadığına da dikkat çekildi.
Türk yetkililerin daha sonra sistemin henüz tam ölçekli saha testlerinden geçmiş çalışan bir prototipinin bulunmadığını kabul ettiği aktarıldı.
BAKAN GÜLER: CAYDIRICILIK AMACIYLA GELİŞTİRİYORUZ
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, füzenin tanıtım etkinliğinde yaptığı açıklamada Yıldırımhan’ın caydırıcılık amacıyla geliştirildiğini söyledi.
Güler, Türkiye’nin bu sistemi öncelikle caydırıcı güç unsuru olarak gördüğünü, ancak ihtiyaç duyulması halinde en etkili şekilde kullanılacağından kimsenin şüphe duymaması gerektiğini belirtti.
Financial Times, Güler’in tanıtım videosunda Kuzey Amerika’yı çağrıştıran hedeflerin yer aldığından haberdar olduğuna dair bir işaret bulunmadığını yazdı.
SAVUNMA UZMANLARI KABİLİYETLERİ SORGULUYOR
Tanıtımın ardından bazı Batılı savunma yetkilileri ve füze teknolojisi uzmanları, Yıldırımhan’ın açıklanan özelliklerine temkinli yaklaştı.
Haberde görüşlerine yer verilen bir Batılı savunma yetkilisi, Türkiye’nin savunma sanayisinde önemli kabiliyetlere sahip olduğunu ve hızlı ilerlediğini ancak bu seviyeye henüz ulaşmadığını söyledi.
Oslo Üniversitesi’nden füze uzmanı Fabian Hoffman da açıklanan teknik özellikleri “çok iddialı ve tartışmalı” olarak değerlendirdi.
BAKANLIK: LABORATUVAR TESTLERİ TAMAMLANDI, SAHA TESTLERİ SÜRÜYOR
Tartışmaların ardından Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Yıldırımhan sisteminin hâlen test aşamasında olduğunu duyurdu.
Bakanlık açıklamasında, 3 ton savaş başlığı taşıma kapasitesine sahip Yıldırımhan füze sisteminin laboratuvar testlerinin başarıyla tamamlandığı, saha testlerinin ise sürdüğü belirtildi.
Bu açıklama, sistemin henüz operasyonel hale gelmediği ve tam kabiliyetlerinin sahada doğrulanmadığı yorumlarını beraberinde getirdi.
TÜRK SAVUNMA SANAYİSİNİN YÜKSELİŞİ
Financial Times, Yıldırımhan tartışmasını Türkiye’nin son yıllarda hızla büyüyen savunma sanayisi bağlamında ele aldı. Haberde Türkiye’nin dünyanın en büyük 11’inci silah ihracatçısı haline geldiği, Avrupa’nın yeniden silahlanma sürecinde önemli bir ortak olarak görüldüğü belirtildi.
Türk zırhlı araçları, savaş gemileri, insansız hava araçları ve mühimmat üretimi, özellikle Avrupa’da savunma stoklarının yenilenmesi ihtiyacı nedeniyle daha fazla önem kazanıyor. İngiltere ve Almanya gibi NATO müttefiklerinin de Türkiye’nin sanayi kapasitesini Avrupa savunması açısından kritik gördüğü aktarıldı.
Haberde ayrıca Baykar’ın yapay zekâ destekli İHA üretimindeki rolüne, İtalya merkezli Leonardo ile ortaklığına ve İspanya’nın Türk Havacılık ve Uzay Sanayii üretimi Hürjet uçaklarını eğitim amaçlı tedarik etmesine de dikkat çekildi.
TÜRKİYE FÜZE KABİLİYETLERİNİ GENİŞLETMEK İSTİYOR
Türkiye’nin son yıllarda balistik ve seyir füzeleri alanında daha geniş bir envanter oluşturmayı hedeflediği belirtiliyor. Savunma analistleri Sıtkı Egeli ve Arda Mevlütoğlu’nun değerlendirmesine göre Ankara, bu sistemleri hem caydırıcılık hem de gerektiğinde savaş kapasitesi için geliştiriyor.
Buna karşın Yıldırımhan için açıklanan kabiliyetlerin Türkiye’nin mevcut füze teknolojisinin oldukça ötesinde olduğu değerlendirmeleri yapılıyor.
Savunma analisti Murat Gürgen’e göre Türkiye’nin şu anda en uzun menzilli füzesi Roketsan üretimi Tayfun. Tayfun’un testlerde yaklaşık 600 kilometre menzile ulaştığı, bunun Yıldırımhan için duyurulan 6 bin kilometrelik menzilin yalnızca onda biri olduğu vurgulandı.
NATO ZİRVESİ ÖNCESİ GÜÇ GÖSTERİSİ
Haberde, Türkiye’nin temmuz ayında Ankara’da yapılacak kritik NATO Liderler Zirvesi öncesinde askeri kapasitesini sergilemeye özel önem verdiği belirtildi.
ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaşın da Türkiye’nin bölgesel caydırıcılık arayışını artırdığı ifade edildi. Ankara’nın, çevresindeki çatışmaların yoğunlaştığı bir dönemde hava savunma, füze teknolojisi ve uzun menzilli saldırı kapasitesi alanlarında daha görünür bir pozisyon almak istediği değerlendiriliyor.
Yıldırımhan’ın tanıtımı, bu açıdan Türkiye’nin savunma sanayisindeki iddialı hedeflerinin yeni bir göstergesi olarak öne çıksa da, sistemin gerçek kapasitesinin ancak saha testleri ve operasyonel doğrulamalarla netleşeceği belirtiliyor.
