ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bölgesel bir savaşa evrilen 40 günlük sürecin ardından, İsrail ekonomi yönetimi hasar tespit çalışmalarını tamamladı. The Times of Israel gazetesinin yayımladığı bakanlık raporuna göre, askeri operasyonların maliyeti ve misillemelerin yol açtığı dolaylı zararlar, devlet harcamalarında öngörülmemiş bir artışa neden oldu.
SAVUNMA HARCAMALARI: 7,25 MİLYAR DOLAR
Savaşın mali yükünün yaklaşık 22 milyar İsrail şekeli (7,25 milyar dolar) tutarındaki kısmı doğrudan askeri ve operasyonel kalemlerden oluştu:
İsrail ordusu, Savunma Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Bakanlığı’nın yürüttüğü operasyonlar, bütçenin en büyük kalemini teşkil etti.
Söz konusu harcamaların bir kısmının, stratejik öngörüler doğrultusunda 2026 yılı bütçesi kapsamında Savunma Bakanlığı tahsisatına önceden eklendiği belirtildi.
SİVİL SEKTÖR VE İŞ DÜNYASINA "TAZMİNAT" KALKANI
İran’ın misilleme saldırıları sonucu fiziksel hasar gören bölgeler ve ekonomik durgunluktan etkilenen kesimler için geniş kapsamlı bir sosyal paket devreye alındı:
12 Milyar Şekellik Paket: Kapalı kalan işletmelerin zararları, üretim kayıpları ve zorunlu ücretsiz izne ayrılan çalışanların ödemeleri için yaklaşık 4 milyar dolarlık bir tazminat fonu oluşturuldu.
Sosyal İşler Bakanlığı ile hastanelerin artan operasyonel giderlerini karşılamak üzere yaklaşık 329 milyon dolar ek kaynak kullanıldı.
MAKROEKONOMİK ETKİ: GSYH’DE DARALMA RİSKİ
Maliye Bakanlığı’nın değerlendirmesinde, doğrudan nakit çıkışının yanı sıra savaşın yarattığı belirsizliğin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) üzerindeki baskısına da dikkat çekildi. Özellikle teknoloji ve turizm sektörlerindeki yavaşlama ile devlet harcamalarındaki agresif artışın, bütçe açığı hedeflerini revize edebileceği öngörülüyor.
SÜREÇTE NE OLMUŞTU?
28 Şubat'ta başlayan askeri operasyonlar, İran’ın misillemeleri ve bölgedeki diğer aktörlerin sürece dahil olmasıyla geniş çaplı bir çatışmaya dönüşmüştü. Küresel enerji piyasalarını ve diplomatik kanalları alarm durumuna geçiren bu süreç, taraflar arasında varılan mutabakat sonucu 8 Nisan’da geçici ateşkese bırakılmıştı.
