Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında devam eden çatışmaları durdurmak amacıyla uluslararası arabulucuların yürüttüğü diplomatik çabalar yoğunlaştı. Pakistan, Mısır ve Türkiye'nin arabuluculuğunda ilerleyen görüşmelerde, iki aşamalı bir barış planı masada bulunuyor.
Üzerinde çalışılan planın ilk aşaması, taraflar arasında 45 günlük geçici bir ateşkes ilan edilmesini öngörüyor. Kaynaklar, bu sürenin savaşı kalıcı olarak sona erdirecek nihai anlaşmanın müzakere edilmesi için kullanılacağını ve gerekirse uzatılabileceğini belirtiyor.
Planın ikinci aşaması ise savaşın tamamen bitirilmesini içeriyor. Arabulucular, ABD'nin birincil talepleri arasında yer alan Hürmüz Boğazı'nın ticarete tamamen açılması ve İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının ülkeden çıkarılması veya seyreltilmesi gibi kritik konuların ancak bu nihai anlaşma aşamasında çözülebileceğini değerlendiriyor.
TRUMP SÜREYİ SALI AKŞAMINA UZATTI
Diplomatik görüşmeler sürerken, ABD Başkanı Donald Trump İran'a tanıdığı süreyi uzattı. Normal şartlarda Pazartesi akşamı dolması beklenen süre, Trump'ın sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla 20 saat daha uzatılarak ABD Doğu Zaman Dilimi'ne göre (ET) Salı günü saat 20:00'ye çekildi.
Axios'a konuşan Trump, ABD'nin İran ile "derin müzakereler" içinde olduğunu ve süre dolmadan bir anlaşmaya varılma ihtimalinin bulunduğunu belirtti. Ancak Trump, bir uzlaşma sağlanamaması halinde İran'ın altyapısını hedef alacak geniş çaplı saldırılar düzenleyeceğini ifade etti.
DOĞRUDAN İLETİŞİM BAŞLADI
Haberde, müzakerelerin sadece arabulucu ülkeler üzerinden değil, ABD Başkanı Trump'ın elçisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki doğrudan mesajlaşmalar yoluyla da yürütüldüğü kaydedildi.
İran tarafının müzakerelerdeki en büyük çekincesinin ise "kalıcılık" olduğu belirtiliyor. İranlı yetkililer, Gazze veya Lübnan'da olduğu gibi kağıt üzerinde kalan ve ABD ile İsrail'in dilediği zaman yeniden saldırabileceği geçici bir durumu kabul etmek istemediklerini arabuluculara iletti. Arabulucuların da ABD'den, ateşkesin geçici olmayacağına dair İran'a verilecek garantiler üzerinde çalıştığı bildirildi.
YAŞAMSAL TESİSLER HEDEFTE
Sürecin başarısız olması durumunda ABD ve İsrail'in İran'ın enerji tesislerine yönelik hazırladığı operasyon planının devreye girmesi bekleniyor. Arabulucular, böyle bir senaryoda İran'ın misilleme olarak Körfez ülkelerindeki petrol ve su tesislerini hedef alabileceği endişesini taşıyor.
Öte yandan, kapalı kapılar ardındaki görüşmelere rağmen kamuoyuna yönelik söylemlerdeki sertlik korunuyor. İran Devrim Muhafızları Donanması'ndan Pazar günü yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun özellikle ABD ve İsrail için "asla savaş öncesindeki haline dönmeyeceği" ifade edildi.
