Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kredi büyümesine yönelik ilave sıkılaştırma adımları ekonomi çevrelerinde tartışma yarattı. TCMB, makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla bireysel krediler, ticari krediler ve kredili mevduat hesaplarında büyüme sınırlarını aşağı çekti.
Kararın ardından ekonomistler, krediye erişimin daha da zorlaşacağı ve bunun şirketler ile hane halkı üzerinde baskı yaratacağı değerlendirmesinde bulundu.
HAKAN KARA: “BÜYÜK RESİMDE BİR YANLIŞLIK VAR”
Prof. Dr. Hakan Kara, hane halkı borçluluğuna ilişkin paylaştığı grafikle Türkiye’nin dünyada en düşük hane halkı borçluluğuna sahip ekonomilerden biri olduğuna dikkat çekti.
Kara, değerlendirmesinde, “Dünyanın en düşük hane halkı borçluluğuna sahip bir ekonomide halen kredilerin sınırlanmasına ihtiyaç duyuluyorsa büyük resimde bir yanlışlık var demektir” ifadelerini kullandı.
Kara’nın paylaştığı grafikte Türkiye’nin hane halkı borçluluğunda gelişmiş ülkelerin ve birçok gelişmekte olan ekonominin oldukça altında yer aldığı görüldü.
İRİS CİBRE: “KREDİYE ULAŞIM DAHA ZORLAŞACAK”
Ekonomist İris Cibre de Merkez Bankası’nın kararının krediye erişimi daha da zorlaştıracağı değerlendirmesinde bulundu.
Cibre, “Merkez Bankası kredilerde büyüme sınırlarını düşürdü. Sıkılaşmaya devam. Krediye ulaşım daha zorlaşacak” dedi.
Yıllık kredi büyümesinin bireysel kredilerde yüzde 46, ticari kredilerde ise yüzde 37 seviyesinde olduğunu belirten Cibre, bankaların son aylarda kredi arzını artırmaya başladığını, Merkez Bankası’nın ise bu hızı yavaşlatma kararı aldığını ifade etti.
BARIŞ SOYDAN: “BORÇ DÖNDÜREMEYEN ÇOK VATANDAŞ OLACAK”
Ekonomi yazarı Barış Soydan ise kararın hem şirketler hem de vatandaşlar açısından ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Soydan, Merkez Bankası’nın bireysel ve ticari krediler ile kredili mevduat hesabı büyümesini daralttığını belirterek, “Bu kararlara bakarak en azından yakında erken seçim olmayacağını net biçimde söyleyebiliriz. Dökülen çok şirket, borcunu döndüremeyen çok vatandaş olacak” değerlendirmesinde bulundu.
MERKEZ BANKASI NE KARAR ALDI?
TCMB, zorunlu karşılık uygulaması kapsamında kredi büyüme sınırlarını düşürdü.
Yeni düzenlemeye göre bireysel kredilerde tüm kredi türleri için sınırlar 1 puan daraltıldı. Türk lirası ticari kredilerde ise büyük ölçekli işletmelere kullandırılan krediler için sınır 1 puan, KOBİ kredileri için 0,5 puan düşürüldü.
Böylece 8 haftalık dönemde tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredileri için büyüme sınırı yüzde 4’ten yüzde 3’e indirildi. Tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limit büyümesi ise yüzde 2’den yüzde 1’e çekildi.
KOBİ’lere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı yüzde 5’ten yüzde 4,5’e, KOBİ dışı işletmelere kullandırılan TL krediler için büyüme sınırı ise yüzde 3’ten yüzde 2’ye düşürüldü.
BAZI KREDİ TÜRLERİ KAPSAM DIŞINDA
Merkez Bankası’nın düzenlemesinde ihracat, yatırım, tarım ve kamu gibi bazı alanlarda kullandırılan krediler büyüme sınırlamalarının dışında tutuldu.
TCMB, yeni adımla sıkı parasal duruşu desteklemeyi ve makrofinansal istikrarı güçlendirmeyi amaçladığını bildirdi.
Karar, krediye erişimde zaten güçlük yaşayan vatandaşlar ve şirketler açısından yeni bir sıkılaşma dönemi anlamına gelirken, ekonomistlerin yorumları düzenlemenin reel sektör ve hane halkı üzerindeki etkilerine ilişkin tartışmaları büyüttü.
