Kamu kurumlarında gerçekleştirilen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarındaki mülakat tartışmalarına yargıdan çok konuşulacak bir fren geldi. Memurlarnet'in aktardığına göre, Danıştay 2. Dairesi, yazılı sınavda soruların tamamını doğru yanıtlayarak 100 tam puan alan ancak sözlü sınavda barajın altında bırakılarak elenen bir memurun açtığı davada, milyonlarca kamu çalışanını yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir iptal kararına imza attı. Mülakat süreçlerindeki şeffaflık ve objektiflik eksikliğine dikkat çeken yüksek mahkeme, idarelerin keyfi puanlama yapamayacağını ve tüm sürecin yargısal denetime açık olması gerektiğini bir kez daha hükme bağladı.
YAZILI SINAVDA ZİRVEDE, MÜLAKATTA BÜYÜK ŞOK
Türkiye gündemine oturan hukuki süreç, İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı bünyesinde İdari Hizmetler Şube Müdürlüğünde "şef" kadrosunda görev yapan bir memurun, şube müdürlüğü için açılan görevde yükselme sınavına girmesiyle başladı. Kariyer basamaklarını liyakatle tırmanmak isteyen aday, zorlu yazılı sınavda kusursuz bir performans sergileyerek 100 tam puan aldı ve listelerin zirvesine yerleşti. Ancak adayın bu üstün başarısı sözlü sınav aşamasında adeta yok sayıldı. 19 Temmuz 2018 tarihinde gerçekleştirilen ve sonuçları 17 Kasım 2018'de bakanlığın resmi internet sitesi üzerinden duyurulan mülakatta adaya yalnızca 62 puan verildi. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için gereken 70 puan barajının altında bırakılan memur, yaptığı kurum içi itirazlardan da sonuç alamayınca hakkını aramak üzere konuyu Türk adaletine taşıdı.
DANIŞTAY 2. DAİRESİNDEN LİYAKAT VE ŞEFFAFLIK VURGUSU
Mağdur adayın başvurusunu detaylı bir şekilde inceleyen Danıştay 2. Dairesi, 10 Kasım 2025 tarihinde (Esas No: 2019/212, Karar No: 2025/4988) oybirliğiyle aldığı kararda mülakat sistemindeki yapısal sorunlara neşter vurdu. İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik'in sözlü sınav kriterlerini düzenleyen 16/A maddesini mercek altına alan mahkeme heyeti, adayların bilgi düzeyi, kavrama ve ifade yeteneği, liyakat, temsil kabiliyeti, özgüven ve genel kültür gibi pek çok farklı değişkene göre değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Mahkeme, kamu hizmetlerinin ehil kadrolar tarafından yürütülmesinin anayasal bir zorunluluk olduğunu, bu nedenle kariyer ve liyakat ilkelerinin sözlü sınavlarda da tavizsiz bir şekilde uygulanması gerektiğini belirtti.
MÜLAKATTAKİ USULSÜZLÜKLER TEK TEK TESPİT EDİLDİ
Danıştay kararının en can alıcı noktalarından birini, sözlü sınav komisyonunun işleyişindeki hukuka aykırılıkların tespit edildiği bölüm oluşturdu. Yüksek mahkeme, idarenin yaptığı mülakatın yargısal denetime olanak tanımayacak kadar subjektif olduğunu belirterek sınavı iptal etti. Kararın gerekçesinde, sınav sürecini sakatlayan eksiklikler şu şekilde sıralandı:
Sınavda sorulacak soruların komisyon tarafından önceden hazırlanıp tutanağa bağlanmaması.
Adaylara yöneltilen soruların ve verilen cevapların kayıt altına alınmaması.
Sınav kurulu üyelerinin adaya verdikleri puanların ayrı ayrı, şeffaf bir şekilde gerekçelendirilerek gösterilmemesi.
Değerlendirme sürecinin tamamen komisyonun subjektif takdirine bırakılarak, işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesinin imkansız hale getirilmesi.
MİLYONLARCA MEMUR İÇİN EMSAL NİTELİĞİNDE KARAR
Danıştay'ın verdiği bu tarihi karar, Türkiye'de yıllardır tartışma konusu olan ve kamuoyunda adaletsizlik algısı yaratan mülakat sistemine yönelik eleştirileri haklı çıkarır nitelikte. İdarelere sınav süreçlerini şeffaflaştırma, kayıt altına alma ve denetlenebilir hale getirme zorunluluğu yükleyen bu ruling, benzer haksızlıklara uğradığını düşünen binlerce kamu personeli için güçlü bir hukuki dayanak (emsal) oluşturuyor. Öte yandan mahkeme, yönetmeliğin bazı fıkralarının iptal talebini 18 Ocak 2020'de yürürlükten kalktığı gerekçesiyle reddetse de, dosyaya düşülen karşı oy yazısında o dönemki hukuka uygunluğun mutlaka denetlenmesi gerektiği savunuldu. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı İçişleri Bakanlığı'na yüklendiği karara karşı idarenin 30 gün içerisinde temyiz yoluna başvurma hakkı bulunuyor.
