Eski Hazine Müsteşarı, ünlü ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda "CDS Priminin Anlattıkları" başlıklı yeni bir makale kaleme aldı. Bir ülkenin ekonomik riskini ölçmenin en kestirme yolunun borcun geri ödenmeme riskine karşı ödenen sigorta bedeli olan CDS (Credit Default Swap) olduğunu belirten Eğilmez, Türkiye'nin son 10 yıllık ekonomik serüvenini bu veri üzerinden analiz etti.
"FATURAYI VATANDAŞ ÖDER"
Piyasalarda 300 baz puanın (bp) "kritik eşik" kabul edildiğini ve bu seviyenin üzerinin açık bir güven sorunu yarattığını belirten Eğilmez, risk arttıkça borçlanma maliyetinin yükseldiğini ve bu faturanın nihayetinde bütçeye ya da vatandaşa çıktığını ifade etti.
Türkiye'nin uzun süre bu eşik civarında seyrettiğini hatırlatan deneyimli ekonomist, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte tablonun değiştiğine dikkat çekti. Eğilmez, "Kurumsal denge ve denetim mekanizmalarının zayıflaması, ekonomi yönetiminde sık sık yön değişiklikleri ve para politikasına doğrudan müdahaleler risk algısını kalıcı biçimde bozdu" değerlendirmesinde bulundu.
"HETERODOKS DENEY" VE KAYBOLAN ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK
Pandemi dönemi olan 2020'de Türkiye'nin CDS priminin 643 baz puana kadar tırmandığını hatırlatan Eğilmez, benzer şokları yaşayan gelişmekte olan ülkelerde bu çapta bir artış yaşanmadığını, Türkiye'deki farkı "içerideki kırılganlıkların" yarattığını belirtti.
2021 yılında başlatılan faiz indirimleri ve "heterodoks" ekonomi politikalarına da değinen Eğilmez, bu dönemde Merkez Bankası bağımsızlığı tartışmalarının derinleştiğini ve öngörülebilirliğin kaybolduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Piyasa mesajını verdi: Güven yoksa fiyat yükselir.”
"GÜVEN HENÜZ KURUMSAL ZEMİNE OTURMADI"
2023 yılı sonrasında rasyonel politikalara dönüş, faiz artırımları ve sıkılaşma adımlarıyla CDS'in 200 baz puana doğru indiğini belirten Eğilmez, bu durumu politikanın değil 'güvenin' fiyatlanması olarak yorumladı. Ancak grafikte de görülen son dönemdeki yukarı yönlü eğilime (2026 itibarıyla 224 bp) dikkat çeken ekonomist, "Demek ki güven henüz kurumsal zemine oturmuş değil; kişilere ve konjonktüre bağlı kalıyor" tespitinde bulundu.
BREZİLYA ÖRNEĞİ: İDEOLOJİ DEĞİL, KURAL
Türkiye'nin durumunu Brezilya ile karşılaştıran Eğilmez, Brezilya'nın 2016'dan itibaren daha öngörülebilir politikalar uyguladığını, ani hukuki ve kurumsal kırılmalar yaşamadığını belirtti. Brezilya'nın CDS priminin (güncel olarak 129 bp) çoğunlukla 300 sınırının altında kaldığını hatırlatan Eğilmez, piyasaların beklentisini şu sözlerle özetledi:
"Piyasa ideolojiye değil kurala bakar. Teknik konularda karar alıcı olarak bağımsız kurumlar görmek ister. Tutarlı siyaset ister. Hukuki güvence ister."
"YENİ SLOGANLARA DEĞİL, KURUMSAL GÜVENE İHTİYAÇ VAR"
Dış borç ihtiyacının arttığı bir dönemde yüksek risk priminin daha ağır faiz yükü anlamına geldiği uyarısında bulunan Dr. Mahfi Eğilmez, makalesini şu çarpıcı tavsiyelerle tamamladı: "Faiz yükünü düşürmek istiyorsak kurumsal erozyonu durdurmamız, hukuki belirsizliği kaldırmamız, teknik konulara siyasal müdahaleden vazgeçmemiz gerekiyor. Türkiye’nin yeni deneylere değil, kurala; yeni sloganlara değil kurumsal güvene ihtiyacı var."
