Türkiye'de durgun rüzgar, ısınma kaynaklı yakıt kullanımı ve egzoz emisyonlarının yol açtığı hava kirliliği, hem halk sağlığını hem de ekonomiyi tehdit ediyor. Temiz Hava Hakkı Platformu’nun yayımladığı rapora göre, hava kirliliğinin Türkiye ekonomisine yıllık maliyeti 138 milyar dolara ulaşıyor.
BİR YILDA 62 BİN ERKEN ÖLÜM
NTV'nin haberine göre, Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, kirliliğin insan sağlığı üzerindeki vahim etkilerini rakamlarla açıkladı. Gümüşel, 2024 yılında sadece partikül madde (PM) kirliliği nedeniyle Türkiye genelinde 62 bin kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi. Rapora göre, kirlilik düzeyi Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği seviyeye çekilirse, yılda en az 60 bin hayat kurtarılabilir.
Çevre İçin Hekimler Derneği Temsilcisi Prof. Dr. Çiğdem Çağlayan, hava kirliliğine neden olan en tehlikeli kirleticilerden Partikül Madde 2.5’in (PM2.5) tehlikesine dikkat çekti:
"Partikül Madde 2.5 akciğerlerin en uçlarına ilerleyip oradan da damar sistemine geçebiliyor. Bu yüzden sağlık için çok önemli. Partikül madde hava kirliliği, her yıl yaklaşık 7.8 milyon erken ölüme neden oluyor."
EN KİRLİ ŞEHİRLER BELLİ OLDU
Rapora göre, Türkiye’de hava kirliliğinin en yüksek olduğu iller sırasıyla Iğdır, Erzincan ve Kütahya olarak belirlendi. İstanbul ve Ankara gibi büyük metropollerde ise hava kalitesinin hassas düzeyde olduğu kaydedildi.
Uzmanlar, PM2.5 için acilen yasal sınır değer belirlenmesini ve kirliliğin önüne geçilmesi için planlı kentleşme ve önleyici politikaların hayata geçirilmesini talep ediyor.
